Kapadokya Mimarisinin Binlerce Yıllık Öyküsü Yerinde İncelendi Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Mimarlık Fakültesi Mimarlık, İç Mimarlık ile Şehir ve Bölge Planlama Bölümü birinci sınıf öğrencilerinden bir grup, Kapadokya’ya Düzenlenen 1. Kültürel Miras Yolcuları Gezisi kapsamında bölgenin eşsiz doğal, tarihsel ve mimari mirasını yerinde inceleme fırsatı buldu. Eğitim-öğretim sürecini sahada desteklemeyi amaçlayan gezi, öğrencilerin mimarlık tarihine ve mekânın oluşum sürecine dair farkındalıklarını artırdı.
Gezi kapsamında öğrenciler, Kapadokya’nın yalnızca görsel bir peyzaj değil, milyonlarca yıl öncesine uzanan jeolojik süreçlerin ve binlerce yıllık insan yerleşiminin ürünü olan çok katmanlı bir kültürel coğrafya olduğunu yakından gözlemledi. Kapadokya’nın öyküsü, yaklaşık 12 milyon yıl önce Erciyes, Hasandağ ve Göllüdağ başta olmak üzere çok sayıda volkanın püskürttüğü volkanik tüflerin geniş bir havzayı kaplamasıyla başladı. Zaman içerisinde yağmur suları ve rüzgârın etkisiyle şekillenen bu yumuşak kaya dokusu, bugün “peri bacaları” olarak adlandırılan özgün oluşumları ortaya çıkardı. Doğal yapının sunduğu bu elverişli ortam, Kapadokya’yı tarih boyunca farklı medeniyetler için önemli bir yerleşim alanı haline getirdi. Öğrenciler, gezi boyunca peribacalarına oyulmuş konutları, yeraltı şehirlerini, vadileri ve savunma amaçlı inşa edilmiş mekânları inceleyerek, doğa ile mimarinin nasıl bütünleştiğini yerinde deneyimledi.
Bölgenin yumuşak tüf kayası, ilk yerleşimcilerin barınma ihtiyacına yanıt vermiş; zamanla bu kaya oyma mekânlar genişletilerek yeraltı şehirlerine dönüştürülmüştür. Yüzlerce odadan oluşan bu yeraltı kentlerinde yaşam alanları, mutfaklar, kilerler, ahırlar, su kuyuları ve havalandırma bacaları yer almıştır. Dar galeriler, labirent benzeri tüneller ve sürgü taşlarıyla geliştirilen savunma sistemleri, Kapadokya’daki mimari zekânın çarpıcı örnekleri arasında bulunmaktadır. Kaya oyma mimari yalnızca konutlarla sınırlı kalmamış; dini yapılar da bu geleneğin önemli bir parçası olmuştur. Zamanla kaya oyma mekânlardan kesme taş yapılara geçilmiş; Kapadokya evleri yamaçlara, kaya oyma ve yığma tekniklerin birlikte kullanıldığı özgün bir mimari anlayışla inşa edilmiştir. “Yontu taşı” olarak bilinen ve kolay işlenebilen yöresel taşlar, yapıların hem iç hem dış mekânlarında zengin bezemelere olanak tanımıştır. Avlulu plan şeması, ahşap kapılar, kemerli girişler, rozet ve bitkisel motifler Kapadokya konut mimarisinin karakteristik öğeleri arasında yer almaktadır. OMÜ Mimarlık Fakültesi öğrencileri için Kapadokya gezisi; mimarlık, planlama ve iç mimarlık disiplinlerinin doğa, tarih, kültür ve malzeme ile kurduğu ilişkiyi yerinde gözlemleme açısından önemli bir deneyim olmuştur. Gezi, öğrencilerin mesleki bakış açılarını geliştirmelerinin yanı sıra, kültürel mirasın korunması ve sürdürülebilirliği konusunda farkındalık kazanmalarına da katkı sağlamıştır.
Öğrenciler, yoğun geçen ara sınav sürecinin ardından düzenlenen bu geziyi; akademik motivasyonlarını artıran, dinlenmelerine olanak sağlayan ve projelerine daha yüksek bir ilgi ve odaklanmayla yaklaşmalarına katkı sunan destekleyici bir etkinlik olarak değerlendirmiştir. Gezi etkinliğinin organizasyonu Şehir ve Bölge Planlama Bölümü öğrencisi Gizem Güleç ile Mimarlık Fakültesi Fakülte Öğrenci Temsilcisi Eslem Akça tarafından gerçekleştirilmiş; etkinlik süresince öğrencilere Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Serpil Kaptan ve Dr. Öğr. Üyesi İlknur Zeren Çetin eşlik etmiştir.
